Informatie over de gemeente Zwijndrecht
Aantal inwoners: 44588
Oppervlak: 22.00 km²
Netnummer: 078
Burgemeester: dhr. Antoin Scholten
Cultuur:
Theater Zwijndrecht
De inwoners van de gemeente Zwijndrecht kunnen op korte afstand genieten van theatervoorstellingen in Cascade (Hendrik-Ido-Ambacht) en in Schouwburg Kunstmin (Dordrecht). De stichting Cascade is gevestigd in het cultureel centrum Cascade en heeft jaarlijks ongeveer 60 theatervoorstellingen. Schouwburg Kunstmin onderscheidt zich van andere regionale theaters door haar programmering. Naast cabaret en toneel staan ook muzikaal amusement en films op het programma.
Waar vind ik het Cultureel Centrum Cascade?
Cascade is gelegen aan de Hoge Kade 50 in Hendrik-Ido-Ambacht. Het Cultureel
Centrum Cascade beschikt over een groot aantal gratis parkeerplaatsen rondom
het gebouw en in de directe omgeving. Het plein aan de voorzijde van Cascade is
alleen toegankelijk voor laden en lossen. Voor informatie over de bereikbaarheid met het openbaar vervoer wordt verwezen naar de website van de stichting.
Waar vind ik Schouwburg Kunstmin?
Schouwburg Kunstmin is gelegen aan de Sint Jorisweg 76 in Dordrecht. Door de herinrichting van het centrum van Dordrecht wordt het automobilisten aangeraden om Dordrecht via de oostkant (de N3) binnen te rijden. Parkeren kan achter de schouwburg of in de directe omgeving. Voor informatie over de bereikbaarheid met het
openbaar vervoer wordt verwezen naar de website van de schouwburg.
Musea:
Marshall Museum, Noordweg 15a
Zwijndrecht heeft vanaf 24 mei 1997 een uniek museum binnen haar grenzen.
In drie grote hallen met een vloeroppervlakte van bijna 15.000 vierkante meter staan tegen een historisch decor meer dan 300 historische voertuigen opgesteld, die een uitstekend overzicht geven van het amerikaans logistieke systeem in de Tweede Wereldoorlog.
Tijdens een rondgang door het museum zal men zich weer in die tijd wanen. Een derde hal wordt gebruikt voor opslag en groot onderhoud van de voertuigen. Het getoonde materieel verkeert in topconditie en staat erbij als nieuw. Niet zo verwonderlijk, want alle voertuigen zijn tot het laatste boutje uit elkaar geweest, weer opgebouwd en rijklaar gemaakt!
Evenementen:
Midzomerfeest: Kunst waar je blij van wordt
Zaterdagavond 19 juni organiseert de gemeente het Midzomerfeest in samenwerking met Shantykoor Buitengaats, Vocaal Jongeren Ensemble Vivace en AQunst. Houdt u van kunst en cultuur? Wilt u kennismaken met de verschillende kunstvormen die Zwijndrecht biedt? Kom dan van 19.00 uur tot 22.00 uur naar het Raadhuisplein en het oude Raadhuis en geniet van diverse optredens en activiteiten.
Jeannette Quakkelaar van Atelier AQunst, legt de avond op doek vast en maakt live een aantal schilderijen. Verder geven wervelende buikdanseressen en een flamencodanseres een spectaculair optreden op het Raadhuisplein en verkoopt Florizz drankjes en Tapas on Tour hapjes op het terras. Het Midzomerfeest is een initiatief van de koren en wordt dit jaar voor het eerst georganiseerd met behulp van veel enthousiaste kunstliefhebbers en vrijwilligers.
Sport:
De gemeente zet zich in om meer mensen aan het sporten en bewegen te krijgen. Ook willen we goede en laagdrempelige sportvoorzieningen in de wijk. Weet u dat
Zwijndrecht ontzettend veel te bieden heeft op sportgebied?
Als je van sporten houdt kun je in Zwijndrecht goed terecht. Er zijn vele mogelijkheden en vele verschillende verenigingen.
Ook op het gebied van recreatie zijn er faciliteiten. Zwijndrecht heeft een haven, een groot park (Develpark) en een Kinderboerderij De Kiboe-hoeve. Zwijndrecht heeft ook een eigen theater: Theater De Uitstek.
Politiek:
Burgemeester Antoin Scholten heeft de portefeuille Openbare orde, Veiligheid en Samenwerking.
• Openbare orde
• Communicatie
• Integrale veiligheid
• Uitvoering bijzondere wetten
• Bestuurlijke vernieuwing
• Regionale samenwerking
Elbert Vissers heeft de portefeuille Wijkgericht werken, Economie, Zorg & welzijn, Sport en Cultuur. Tevens is hij eerste loco burgemeester.
• Wijkgericht werken
• Zorg & welzijn
• Accommodaties
• Sport
• Cultuur
• Economie & binnenvaart
Henk Mirck heeft de portefeuille Openbare ruimte, Duurzaamheid & milieu, Dienstverlening en Organisatie. Tevens is hij tweede loco burgemeester.
• Openbare ruimte
• Duurzaamheid & milieu
• Natuur & recreatie
• Verkeer & vervoer
• Parkeren
• Dienstverlening
• Personeel & organisatie
• ICT
• Facilitaire zaken
Miranda de Vries heeft de portefeuille Financiën, Jeugd, Onderwijs en Gezondheid. Tevens is zij derde loco burgemeester. Voorlopig lid Algemeen Bestuur Zuid-Holland Zuid.
• Financiën
• Jeugd
• Onderwijs
• Gezondheidszorg
• Verbonden partijen
• Toezicht op grondbedrijf
• Voorzieningencluster Heerjansdam
Aaike Kamsteeg heeft de portefeuille Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen, Projecten en Sociale zaken. Tevens is hij vierde loco burgemeester.
• Ruimtelijke ontwikkeling
• Vergunningverlening / Bouwen & wonen
• Projecten
• Wonen
• Monumenten
• Coördinatie Samenwerking Zwijndrechtse Waard
• Werkgelegenheid
• Sociale zaken
Overig:
Zwijndrecht kent een rijke geschiedenis die terug gaat tot de elfde eeuw. Het ontstaan van Zwijndrecht is nauw verbonden met de historie van de Zwijndrechtse Waard. De naam Zwijndrechtse Waard komt voor het eerst voor in 1006, in een giftbrief waarmee Bisschop Ansfrid goederen schenkt aan een klooster nabij Amersfoort. De schenking omvatte onder meer de kerk van Zwijndrecht.
Zwin en drecht
De naam Zwijndrecht is een samenvoeging van de West-Frankische woorden zwin en drecht. Zwin kan worden vertaald als getijdengeul, drecht als oversteekplaats, overvaart of veer. Zwijndrecht betekent dus letterlijk ‘getijdengeul waar kan worden overgestoken’. Deze uitleg doet vermoeden dat Zwijndrecht vroeger bij laag water aan Dordrecht vastzat, tijdens hoog water waren beide nederzettingen gescheiden. Een situatie die zou dateren van voor de twaalfde eeuw.
De benaming Zwijndrecht gold eerst voor de hele Zwijndrechtse Waard, die werd begrensd door de rivieren de Pelster, de Noord, de Oude Maas en de Waal, tussen Heerjansdam en Oostendam. Bewoners van dat gebied moeten al in de vroege middeleeuwen (900 - 1300) hun land (beperkt) hebben bedijkt, als bescherming tegen veelvuldige overstromingen.
Ambachtsheerlijkheden
In 1322 vond een watersnood plaats waarbij velen het leven verloren. Dat was voor Graaf Willem III aanleiding om bedijkingsplannen te ontwikkelen. In een oorkonde van 14 januari 1331 bepaalde hij dat ‘degenen die delen van de Zwijndrechtse Waard bedijkten, ambachtsheer werden van dat deel van de Waard’. Door die oorkonde ontstonden de ambachtsheerlijkheden, genoemd naar hun bedijkers. Schobbelands Ambacht, Heer Oudelands Ambacht, Groote en Kleine Lindt, Heerjansdam, Kijfhoek, Meerdervoort, Sandelingen Ambacht en Alewijns Ambacht.
In de periode na de bedijkingwerkzaamheden (na 1337), werden in de diverse ambachten woongemeenschappen gesticht. Inwoners van Rijsoord bouwden als eerste een kerk, rond 1395 volgden kerken in Heerjansdam, Hendrik Ido Ambacht, Kijfhoek en Heer Oudelands Ambacht. Nog later kwam daar de kerk van Schobbelands Ambacht bij. In Kleine Lindt stond geen kerk.
Gemeentelijke status
De diverse woongemeenschappen, die onder bestuur stonden van ambachtsheren en erfgenamen, kregen in 1833 de officiële gemeentelijke status. In de tweede helft van de negentiende eeuw verenigden een vijftal dorpen zich tot het Zwijndrecht zoals dat tot eind 2002 bekend was. In 1855 werd Meerdervoort bij Zwijndrecht gevoegd, twee jaar later gingen Heer Oudelands Ambacht en Kijfhoek samen met Groote Lindt. Pas in 1881 werd Groote Lindt bij Zwijndrecht ingelijfd. Sinds 1 januari 2003 behoort ook de kern Heerjansdam tot onze gemeente.
Bestaansbronnen
Door de eeuwen heen creëerden de bewoners van de Zwijndrechtse Waard allerlei bestaansbronnen. Leefden ze in de periode voor de bedijking vooral van de visserij, na de bedijkingwerkzaamheden ontwikkelden de inwoners van Zwijndrecht en omgeving eerst land- en later tuinbouwactiviteiten. Vanaf 1850 boden tuinders hun spullen aan op markten, begin twintigste eeuw verkochten ze hun producten op een veiling. Rond dezelfde tijd begon de export van groenten richting Duitsland en Engeland, per trein (vanaf 1872) en boot.
Inwoners van de Zwijndrechtse Waard verdienden daarnaast lange tijd een inkomen met zoutbereiding. In 1590 verleende de Dijkgraaf der Hoogheemraden een eerste vergunning voor het oprichten van een zoutkeet (ook wel zoutziederij genoemd), in de zeventiende en achttiende eeuw telde Zwijndrecht ruim veertig zoutketen. Na zoutvondsten in Boekelo, liep de productie in Zwijndrecht langzaam terug. In 1958 werd de laatste Zwijndrechtse keet gesloopt.
Halverwege de negentiende eeuw vestigden de eerste industrieën zich in Zwijndrecht; een glasblazerij, vensterglasfirma, bierbrouwerij en chocoladefabriek. Rond 1900 kwamen grotere productiebedrijven als rijstpellerij Euryza en chemische fabrieken als Hercules, Van de Bergh en Jurgens (het tegenwoordige Unimills) naar de gemeente. In de twintigste eeuw industrialiseerde Zwijndrecht gestaag.
Gemeentewapen
Het wapen van Zwijndrecht is volgens deskundigen een oud familiewapen, ooit gevoerd door een familie Van Zwijndrecht. Op 20 februari 1816 is bij besluit van de De Hooge Raad van Adel de gemeente Zwijndrecht in het bezit gesteld van dit wapen. Het bestaat het uit een gouden schild, beladen met drie zwarte 'vuurijzers' (heugels). Kenmerkend voor het wapen is de eerste heugel met negen tanden, terwijl de tweede en de derde heugel acht tanden hebben. Aanvankelijk werd aangenomen dat de heugels een symbool waren voor de vuurijzers waarmee zoutpannen boven het vuur werden gehangen in de vele zoutziederijen van Zwijndrecht. Dit is echter onwaarschijnlijk, omdat het wapen al in 1453 werd gevoerd, terwijl de zoutindustrie pas ontstond aan het einde van de zestiende eeuw. De herkomst van de heugels en van de familie Van Zwijndrecht is onbekend.
Kern Heerjansdam
De kern Heerjansdam maakt sinds 1 januari 2003 deel uit van de gemeente Zwijndrecht.
De naam Heerjansdam komt voor het eerst voor in 1323, in een document waarmee een Amersfoortse abdij haar grond in de Zwijndrechtse Waard verkocht aan graaf Willem III. Die kreeg daarmee de hele Waard in bezit, behalve Heren Heyenland (het latere Heerjansdam), dat eigendom was van Hendrik van Brederode. In 1325 sloten graaf Willem III en Hendrik van Brederode een verdrag om de Zwijndrechtse Waard samen te bedijken. Daardoor vormden zich na 1331 ambachtsheerlijkheden Schobbelands Ambacht, Heer Oudelands Ambacht, Groote en Kleine Lindt, Kijfhoek, Meerdervoort, Sandelingen Ambacht Alewijns Ambacht en Heerjansdam.